Duyên Khởi. Bài 3

*Chánh nhân để chứng Thánh Quả đầu tiên là ngộ Pháp Duyên Khởi.

Con đường đến Phật quả, cột mốc đầu tiên là quả "Tư Đà Hoàn" (bước vào dòng Thánh).

Giống như Ngài Xá Lợi Phất và Mục kiền Liên kể trên, để đến quả Tư Đà Hoàn phải có CHÁNH KIẾN.- Nghĩa là "thấy biết chân chánh".- Thế nào là Chánh Kiến ?

- Đó là TRỪ KIẾN HOẶC. "KIẾN" là sự thấy biết. Ở đây là sự thấy biết về Nhân Sinh Quan và Vũ Trụ Quan. "HOẶC" là vô minh là thấy biết sai lầm. Ở đây là chỉ cho Thấy biết: Nhân Sinh và Vũ Trụ do các duyên tạo ra (chư không do một đấng tạo hóa, hay Thiên hoặc Thần nào tạo ra cả !

Tóm lại:

" Trừ Kiến hoặc" nghĩa là loại bỏ sự thấy biết sai lầm của tri thức vô minh rằng là : " Con người và Vũ trụ này, là do đấng chúa tể nào đó ngẫu hứng mà sáng tạo ra !"

* Chánh Kiến là sự thấy biết: " Con người và Vũ trụ này, là do các duyên giả hợp mà có.- Giống như sóng, mòi, bong bóng, bọt do duyên gió, thời tiết v.v... mà hiện ra trên mặt biển".

Kinh Nikaya (Nguyên thủy) Phật dạy: Tứ Thánh quả là bốn cấp độ đạo quả được Phật chỉ ra giúp hành giả đánh giá được sự tu chứng của mình. Người chứng được một trong bốn Thánh quả này được xem là có tư cách của bậc Thánh, có Thánh tính, có giá trị làm Thánh, vượt lên sự tầm thường của con người, nếu ai cung kính cúng dường các vị này sẽ có phước rất lớn tùy theo cấp bậc chứng ngộ của họ. Tiêu chuẩn để đánh giá các quả vị Thánh là dựa vào mức độ tăng trưởng Đạo quả qua việc phá trừ các Kiết sử (samyojana).

Thánh quả Dự lưu-Tu đà hoàn (Sotāpanna) là bậc Thánh đầu tiên trong bốn Thánh quả. Thánh quả này được gọi là đã ‘Mở con mắt của Pháp’ (dharmacakkhu), chứng đắc pháp nhãn, tức là nhận ra rằng bất cứ điều gì sinh ra điều sẽ hoại diệt (vô thường). Niềm tin của họ trong giáo pháp thực sự sẽ là không thể lay chuyển hay gọi là ‘bất hoại tín’. Bậc thánh này cũng được gọi là Thánh quả ‘Thất lai’, tức là còn bảy lần sanh tử nữa mới chứng Thánh quả A La Hán. Vị ấy đã đoạn trừ ba kiết sử đầu là: thân kiến (sakkāyadiṭṭhi), nghi (vicikicchā), và giới cấm thủ (sīlabbataparāmāsa). Kinh tạng Nikāya định nghĩa như sau: “Ở đây Tỷ-kheo đoạn dứt ba kiết sử, thành bậc Dự lưu, không đọa ác thú, chắc chắn đạt quả Bồ-đề.” (hết trích)

Như vậy, xuyên qua bài kinh 4 Thánh quả Nikaya Phật dạy nêu trên. Chúng ta thấy:

CHÁNH NHÂN ĐỂ ĐẮC THÁNH QUẢ LÀ PHÁI CÓ CHÁNH KIẾN. PHẢI HIỂU VỀ PHÁP DUYÊN KHỞI.