Thế nào là TÂM (theo Đạo Phật) ? Bài 9- Bản Thể & Hiện Tượng Tâm (Kiến giải của VQ về TÂM).

Kính các Bạn. Như trên chúng ta thấy: TÂM có 2 phần.- Chân & Vọng. Nhưng thật ra:

Tâm như thế cũng không được! Tâm không như thế cũng không được.

Nghĩa là :

+ Nói là "Vọng Tâm" cũng không đúng !

+ Nói là "Chơn Tâm" cũng không đúng !

Vì là "Toàn Vọng tức Chân".

Cũng với Ý này. Thiền Sư Viên Minh có bài thơ.- Bờ Mê - Bến Giác:

Thế gian ơi, đời vẫn là cuộc lữ

Bước đi - về như huyễn cũng như chân

Thấy Niết-bàn trong sinh tử phù vân

Ai ngờ được bờ mê là Bến Giác!

(TS. Viên Minh)

Cũng với ý này. Đức Phật dạy ở kinh Thủ lăng nghiêm: "Ngôn vọng hiển chư Chân. Vọng Chân đồng nhị Vọng". Ý là dù nói Vọng Tâm hay Chân Tâm. Nhưng rốt cục Vọng Chân đều là Vọng ! Vì tất cả đều là hiện tướng của Chân Như, là Bất Nhị.- Chẳng qua :

* Chân Tân là CÁI HÌNH.

* Vọng Tâm là CÁI BÓNG.

Thế nào là hình và bóng ?

Thí dụ 1:

Ví như Bản thể là con vật, do các duyên ánh sáng, giá thể, v.v... mà hiện ra cái bóng.- Cái bóng là Hiện Tướng (hoặc hiện tượng).

Thí dụ 2: Ví như có 1 khối vàng 24k.(ví cho bản thể). Người thợ kim hoàng chế tác ra con sư tử, lúc ấy đầu sư tử, mắt, chân, tai, răng, móng sư tử v.v...là Hiên Tướng do duyên chế tác mà thành con sư tử vàng.- Hiện tướng đầu sư tử, mắt, chân, tai, răng, móng sư tử v.v...sai khác, nhưng bản chất (bản thể) vẫn là vàng 24k.

Thí dụ 3: Ví như Biển là Bản Thể. Do các duyên Gió, thời tiết v.v... mà hiện tướng sóng, mòi, bong bóng, bọt v.v... trên mặt biển. hiện tướng sóng, mòi, bong bóng, bọt v.v...có sai khác theo duyên (tuỳ duyên). Nhưng bản chất luôn là nước biển không sai khác (bất biến)

TÂM cũng vậy: CHÂN NHƯ, TÁNH KHÔNG là BẢN THỂ TÂM. Mà TRÍ, THỨC, Ý, TÁNH GIÁC v.v... là HIỆN TƯỢNG TÂM.

* Cổ Đức thương phân chia ra Thể- Tướng- Dụng.

+ Chân Như, Tánh Không là THỂ.

+ TRÍ, THỨC, Ý, TÁNH GIÁC v.v...là TƯỚNG.

+ Thấy, nghe, hay, biết (kiến, văn, giác, tri) là DỤNG.

* Bản Thể, thì BẤT BIẾN. (Bát bất: Bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh, bất tăng, bất giảm, bất khứ, bất lai)

* Hiện Tượng thì tuỳ duyên .- Là pháp duyên sanh nên phải bị chi phối của định luật Thành, trụ, hoại, không.

* BẢN THỂ & HIỆN TƯỢNG không tách rời nhau. Nghĩa là: Bản Thể nào cũng có Hiện Tượng (mới gọi là Bản Thể). Hiện tượng nào cũng có Bản Thể (nếu không có bản thể thì không thể có hiện tượng).

* loại bỏ cái này thì không thể có cái kia.- Ví như bỏ sóng mà tìm nước thì không biết nước gì- Ngược lại bỏ nước mà tìm sóng thì ảo vọng rồi vậy.

Tất cả cảm xúc:

6Bạn và 5 người khác