Trạng thái dốt nát là nguyên nhân của mọi ảo tưởng, của mọi cái hão huyền, của mọi hình tướng.
Dốt nát là nguyên nhân, nhưng tri thức không phải là phương thuốc - tri thức theo nghĩa thông thái. Bạn có thể biết ngày càng nhiều hơn và nhiều hơn, nhưng bạn vẫn còn như cũ. Tri thức trở thành thói nghiện. Bạn cứ thêm vào nó. Nhưng bạn vẫn còn như cũ. Bạn biết nhiều hơn, nhưng bạn không nhiều hơn.
Và căn nguyên của dốt nát có thể bị làm tan biến chỉ khi bạn là nhiều hơn, khi bản thể bạn mạnh hơn, khi bản thể bạn nhiều quyền lực hơn, khi bản thể bạn đã thức tỉnh. Căn nguyên của mọi khổ là dốt, nhưng tri thức không phải là phương thuốc - thức tỉnh mới là phương thuốc. Nếu bạn không hiểu phân biệt tinh tế này, đầu tiên, bạn bị lạc trong dốt nát, và thế rồi bạn sẽ bị lạc - và lạc nhiều hơn thế - trong tri thức. Trong Kinh Upanishads có một trong những phát biểu triệt để nhất đã từng được thốt ra. Phát biểu này là ở chỗ người dốt bị lạc, nhưng trong tri thức họ bị lạc theo cách sâu hơn. Dốt nát dẫn sai đường, tri thức dẫn sai đường nhiều hơn.
Dốt nát không phải là thiếu vắng tri thức. Nếu nó là thiếu vắng tri thức thế thì mọi sự chắc đã rất, rất dễ dàng - và rẻ. Bạn có thể vay mượn tri thức; bạn không thể vay mượn bản thể. Bạn thậm chí có thể đánh cắp tri thức; bạn không thể đánh cắp bản thể. Bạn phải trưởng thành trong nó. Nhớ điều này như một tiêu chuẩn: rằng chừng nào bạn còn chưa trưởng thành trong cái gì đó, nó không bao giờ là của bạn.
Khi bạn trưởng thành, chỉ thế thì cái gì đó mới thuộc về bạn. Bạn có thể sở hữu cái gì đó, nhưng đừng bị lạc lối bởi sở hữu. Vật sở hữu vẫn còn tách rời - nó có thể bị lấy đi khỏi bạn. Chỉ bản thể bạn là không thể bị lấy đi khỏi bạn. Cho nên chừng nào việc biết còn chưa xảy ra trong bản thể bạn, dốt nát không thể bị tan biến.
Dốt nát không phải là thiếu vắng tri thức; dốt nát là thiếu vắng nhận biết. Dốt nát là một loại buồn ngủ, một loại thiu thiu ngủ, một loại thôi miên; dường như bạn bước đi trong giấc ngủ, làm mọi thứ trong ngủ say. Bạn không nhận biết điều bạn đang làm. Bạn không phải là ánh sáng; toàn thể bản thể bạn là tối.
Bạn có thể biết về ánh sáng, nhưng tri thức đó về ánh sáng sẽ không bao giờ trở thành ánh sáng. Ngược lại, nó sẽ trở thành rào cản hướng tới ánh sáng, bởi vì khi bạn biết quá nhiều về ánh sáng bạn quên mất rằng ánh sáng đã không xảy ra cho bạn. Bạn bị lừa bởi tri thức riêng của bạn.
Cứ dường như là bạn đã sống trong xà lim tối. Bạn đã nghe nói về ánh sáng nhưng bạn đã không nhìn thấy nó. Và làm sao bạn có thể nghe được về ánh sáng? Nó chỉ có thể được nhìn thấy. Tai không phải là phương tiện để biết ánh sáng: mắt mới là phương tiện.
Và bạn đã nghe nói về ánh sáng. Và nghe lặp đi lặp lại về ánh sáng bạn đã bắt đầu cảm thấy rằng bạn biết ánh sáng. Bạn biết về; nhưng biết về không phải là biết. Bạn đã nghe nói thôi. Làm sao bạn có thể nghe được ánh sáng? Dường như là ai đó nói rằng người đó đã thấy âm nhạc. Điều đó sẽ là ngớ ngẩn.
Nghe về ánh sáng, tâm trí trở nên ngày một tham hơn. Bạn tư vấn kinh sách. Bạn đi và hỏi người già, trí huệ. Bạn thậm chí có thể bắt gặp ai đó, người đã thấy, nhưng khoảnh khắc người đó nói cái gì đó về điều đó, với bạn nó trở thành việc nghe nói. Ở Ấn Độ kinh sách cổ nhất được biết tới là shruti, cái đã được nghe nói. Điều đó là hay. Điều đó thực sự hay. Làm sao chân lí có thể được nghe thấy? Và mọi kinh sách cổ đều được gọi là shrutis, và smritis. Shruti nghĩa là "điều nghe nói," và smriti nghĩa là "điều được ghi nhớ." Bạn đã nghe và bạn ghi nhớ. Bạn đã ghi nhớ nó, nhưng làm sao bạn có thể biết chân lí bằng việc nghe? Bạn phải cảm nó. Thực ra bạn phải sống nó.
Người sống trong hang động, trong bóng tối, có thể thu thập nhiều sự kiện về ánh sáng. Người đó gần như có thể trở thành bác học lớn. Bạn có thể tư vấn người đó và bạn có thể tin cậy vào người đó. Người đó sẽ nói mọi thứ mà đã từng được nói về ánh sáng, nhưng người đó sẽ sống tất cả như nhau trong bóng tối. Và người đó không thể giúp được bạn hướng tới ánh sáng; bản thân người đó mù.
Jesus nói đi nói lại, "Người mù dẫn người mù.” Kabir nói, "Nếu ông khổ, trở nên tỉnh táo đi; ông phải đã bị người mù dẫn đi. Nếu người mù dẫn người mù, họ rơi xuống giếng". Và các bạn tất cả đều ở trong giếng của khổ; các bạn phải đã nghe nói quá nhiều về chân lí; bạn phải đã nghe quá nhiều về Thượng đế. Hàng nghìn bác học liên tục thuyết giảng Thượng đế - nhà thờ, đền chùa, học giả - liên tục nói "về". Thượng đế không phải là việc nói. Đó là kinh nghiệm.
~ Osho
Kinh Yoga: Alfa & Omega
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét