VẤN ĐỀ 4 ; TU THEO PHẬT GIÁO.............ĐỊNH CHƯA PHẢI LÀ TU GIẢI THOÁT - THOÁT KHỔ....x
Phương cách thứ hai của Phật giáo - TU ĐỊNH ( samatha ) -.hay Thiền là phương pháp giúp con người sống thật sự và trọn vẹn, sống trực tiếp với giây phút đang xảy ra với tâm thức và thân xác. Trực tiếp nên tu định giúp con người loại trừ được những cản trở nhằm vào tâm thức như xao lãng, âu lo, đờ đẫn, bồn chồn, sợ hải, giận dữ, hận thù, tránh được những xúc cảm phát sinh đột ngột......để dần dần tái lập sự an bình và tỉnh lặng - phải dùng từ an bình, tỉnh lặng chứ thật sư là tâm thức không còn bấn loạn bởi những xúc cảm. Tu định, hay Thiền không phải là sự trốn chạy, đào thoát những sinh hoạt thường nhật, một lối ngồi đặc biệt nào đó, ở Thiền viện hay ở một nơi xa xâm tách biệt hẵn với xã hội để trầm tư hay đấm mình vào một thứ lý tưởng nào đó huyền bí, vi mật.
Tu Định hay Thiền chân chính của Phật giáo hoàn toàn không có nghĩa là thoát ly như thế. Sự hiểu sai lệch như thế do bởi sự thiều hiểu biết về Tu định, Thiền và cũng làm cho Tu định, Thiền trở thành một nghi thức hay một lể tục thông thường chú trọng đến kỹ thuật Thiền - như yoga - luyện tập rồi thường đạt được một vài năng lực tâm linh.....hay thần bí - thật ra không có gì thần bí cả mà là một khả năng mà ai cũng có thể một trạng thái thân, tâm hoàn toàn TỈNH LẶNG - không còn sự " bát nháo, lăng xăng '' của cái tâm trí bình thường, không còn sự cân phân hơn thiệt, tốt cấu.....mà ai cũng có thể có được,.....nhưng khi nói đến TU THIỀN,.." hình như " chúng ta đều bắt đầu bằng sự lập đi, LẬP LẠI những qui tắc cần thiết........ như thế mà người ta gọi là " mở con mắt thứ ba "; Thiền đạt đến Cấp Đệ Nhất...Đệ Nhị...gì...gì. đó mà nhiều người nghĩ rằng người bình thường khác không thể có được...NHƯNG NGÀY xưa Vị Thái Tử dòng Họ Thích đã đạt được khi Ngài thọ giáo với Alảrãma Kãlãma và Uddaka Rãmaputta và Ngài đã trả lời khước từ ở lại thọ phong truyền thừa cả với hai Vị :' Hởi này Đạo hữu, tôi rất lấy làm hoan hỷ được gặp những người đồng tu đáng kính như Đạo hữu. Giáo lý mà tôi đã được trao truyền và chứng ngộ bằng GIỚI, ĐỊNH và ẩn náu trong sự thành đạt ấy như các Đạo hữu tuyên bố đã thành đạt."
Người Đạo sĩ Gotama cảm thấy rằng khả năng đó cũng chưa phải là mục tiêu cứu cánh. Ngài đã hoàn toàn chế ngự, làm chủ được tâm mình nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn còn ở mãi xa.....vì tất cả mọi khả năng đó còn cần đến sự dẫn dắt ...nên tất cả chưa thoát ra khỏi vòng Vô minh. Từ đó Ngài không tìm sự giúp đỡ dù là ý tưởng từ bên ngoài, giải pháp bên ngoài nữa.
Sau đó ...Ngài mới phát hiện ra Chân lý và sự vắng lặng chỉ tìm được ở ngay bên trong con người chúng ta.
( Đức Phật và Phật pháp trg 33, 34 và 35 ).
Tu định, Thiền " gom tụ " năng lực tâm thức trong một ý nghĩa tròn vẹn nhất, nhằm mục đích tẩy sạch tư tưởng bất tịnh, vọng động, theo lục căn hay lục trần. Sự an bình, tỉnh lặng đó sẽ gia tăng sức mạnh cảm nhận trực diện giúp con người suy luận, quán thấy thực tính của vạn vật chung quanh một cách tinh tế hơn, nhanh nhại hơn.
Một là phát triển sự tập trung tâm ý ( samatha hay samàdhi ), sự chú tâm vào một đề mục, còn gọi thoại đầu (cittekaggatà ) dần dần tâm thức an bình, tỉnh tịch - thường được diễn tả bởi từ như " đến cõi không, vô biên " hay những cõi vi diệu hơn như " phi tường, phi phi tướng " mà thật ra nó không gì vi diệu huyền bí cả bởi tâm thức KHÔNG CÒN DÍNH MẮC TƯỚNG gọi là phi tướng, phi phi tướng, nhưng cảm thọ vẫn cảm thọ dù rằng về hình tướng chúng ta gọi là thọ khổ, thọ lạc chứ không phải là không giác, không tri giác. Thiền nhân cũng cảm đó, thọ đó nhưng không vướng như chúng ta nên không " an trụ " vào danh xưng, tên gọi diễn tả do đó mới nói thọ mà không thọ, lạc mà không lạc, hĩ mà không hĩ, xã mà không xã.
Đây CŨNG LÀ GIAI ĐOẠN mà nhiều người " DỪNG LẠI " kể cả Tăng tu, mà Họ không thể ngờ rằng Họ CHƯA GIẢI THOÁT KHỔ.....trong đời sống hiện tiền này.....
Đối với Chân lý giải thoát rốt ráo khổ đau của Đạo Phật phương pháp Tu định, Thiền này xét cho cùng cũng không thể nói là không đan xen tu Giới và chưa đem lại sự giải thoát hoàn toàn, không đem lại sự kiến giải về thực tại tối hậu mà chỉ đạt đến sự sống hạnh phúc trong cuộc sống trong đời này ( ditthadhamma-sukhavihàra ) hay " sự sống an tịnh " ( santavihàra ), nó cũng chỉ là " bước đệm" từng bước trước khi KIẾN TÁNH VIÊN MÃN và làm cho con người phát triển " sự sáng suốt - TUỆ TÍNH ..
Đức Phật tùy thuận cơ duyên nêu ra một pháp Tu định, Thiền khác gọi là ( vipassanà ) " trục giác ", trực diện kiến tánh, vậy tu thiền hay định vẫn là " lập lại, làm lại những gì người ta chỉ bảo "mặc dù bình tỉnh, định tâm, định tánh dể sáng suốt, dể phát sinh tuệ nhưng giải thoát " CÁI KHỔ VẪN CHƯA " nói chung ĐỦ ĐIỀU KIỆN ĐỂ PHÁT SINH TUỆ GIÁC - đủ điều kiện để uống nước chứ chưa uống nước THẾ LÀ VẪN CHƯA BIẾT MÁT NHƯ THẾ NÀO.
( cón tiếp bài 5 Tu Tuệ ).
Tu Định hay Thiền chân chính của Phật giáo hoàn toàn không có nghĩa là thoát ly như thế. Sự hiểu sai lệch như thế do bởi sự thiều hiểu biết về Tu định, Thiền và cũng làm cho Tu định, Thiền trở thành một nghi thức hay một lể tục thông thường chú trọng đến kỹ thuật Thiền - như yoga - luyện tập rồi thường đạt được một vài năng lực tâm linh.....hay thần bí - thật ra không có gì thần bí cả mà là một khả năng mà ai cũng có thể một trạng thái thân, tâm hoàn toàn TỈNH LẶNG - không còn sự " bát nháo, lăng xăng '' của cái tâm trí bình thường, không còn sự cân phân hơn thiệt, tốt cấu.....mà ai cũng có thể có được,.....nhưng khi nói đến TU THIỀN,.." hình như " chúng ta đều bắt đầu bằng sự lập đi, LẬP LẠI những qui tắc cần thiết........ như thế mà người ta gọi là " mở con mắt thứ ba "; Thiền đạt đến Cấp Đệ Nhất...Đệ Nhị...gì...gì. đó mà nhiều người nghĩ rằng người bình thường khác không thể có được...NHƯNG NGÀY xưa Vị Thái Tử dòng Họ Thích đã đạt được khi Ngài thọ giáo với Alảrãma Kãlãma và Uddaka Rãmaputta và Ngài đã trả lời khước từ ở lại thọ phong truyền thừa cả với hai Vị :' Hởi này Đạo hữu, tôi rất lấy làm hoan hỷ được gặp những người đồng tu đáng kính như Đạo hữu. Giáo lý mà tôi đã được trao truyền và chứng ngộ bằng GIỚI, ĐỊNH và ẩn náu trong sự thành đạt ấy như các Đạo hữu tuyên bố đã thành đạt."
Người Đạo sĩ Gotama cảm thấy rằng khả năng đó cũng chưa phải là mục tiêu cứu cánh. Ngài đã hoàn toàn chế ngự, làm chủ được tâm mình nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn còn ở mãi xa.....vì tất cả mọi khả năng đó còn cần đến sự dẫn dắt ...nên tất cả chưa thoát ra khỏi vòng Vô minh. Từ đó Ngài không tìm sự giúp đỡ dù là ý tưởng từ bên ngoài, giải pháp bên ngoài nữa.
Sau đó ...Ngài mới phát hiện ra Chân lý và sự vắng lặng chỉ tìm được ở ngay bên trong con người chúng ta.
( Đức Phật và Phật pháp trg 33, 34 và 35 ).
Tu định, Thiền " gom tụ " năng lực tâm thức trong một ý nghĩa tròn vẹn nhất, nhằm mục đích tẩy sạch tư tưởng bất tịnh, vọng động, theo lục căn hay lục trần. Sự an bình, tỉnh lặng đó sẽ gia tăng sức mạnh cảm nhận trực diện giúp con người suy luận, quán thấy thực tính của vạn vật chung quanh một cách tinh tế hơn, nhanh nhại hơn.
Một là phát triển sự tập trung tâm ý ( samatha hay samàdhi ), sự chú tâm vào một đề mục, còn gọi thoại đầu (cittekaggatà ) dần dần tâm thức an bình, tỉnh tịch - thường được diễn tả bởi từ như " đến cõi không, vô biên " hay những cõi vi diệu hơn như " phi tường, phi phi tướng " mà thật ra nó không gì vi diệu huyền bí cả bởi tâm thức KHÔNG CÒN DÍNH MẮC TƯỚNG gọi là phi tướng, phi phi tướng, nhưng cảm thọ vẫn cảm thọ dù rằng về hình tướng chúng ta gọi là thọ khổ, thọ lạc chứ không phải là không giác, không tri giác. Thiền nhân cũng cảm đó, thọ đó nhưng không vướng như chúng ta nên không " an trụ " vào danh xưng, tên gọi diễn tả do đó mới nói thọ mà không thọ, lạc mà không lạc, hĩ mà không hĩ, xã mà không xã.
Đây CŨNG LÀ GIAI ĐOẠN mà nhiều người " DỪNG LẠI " kể cả Tăng tu, mà Họ không thể ngờ rằng Họ CHƯA GIẢI THOÁT KHỔ.....trong đời sống hiện tiền này.....
Đối với Chân lý giải thoát rốt ráo khổ đau của Đạo Phật phương pháp Tu định, Thiền này xét cho cùng cũng không thể nói là không đan xen tu Giới và chưa đem lại sự giải thoát hoàn toàn, không đem lại sự kiến giải về thực tại tối hậu mà chỉ đạt đến sự sống hạnh phúc trong cuộc sống trong đời này ( ditthadhamma-sukhavihàra ) hay " sự sống an tịnh " ( santavihàra ), nó cũng chỉ là " bước đệm" từng bước trước khi KIẾN TÁNH VIÊN MÃN và làm cho con người phát triển " sự sáng suốt - TUỆ TÍNH ..
Đức Phật tùy thuận cơ duyên nêu ra một pháp Tu định, Thiền khác gọi là ( vipassanà ) " trục giác ", trực diện kiến tánh, vậy tu thiền hay định vẫn là " lập lại, làm lại những gì người ta chỉ bảo "mặc dù bình tỉnh, định tâm, định tánh dể sáng suốt, dể phát sinh tuệ nhưng giải thoát " CÁI KHỔ VẪN CHƯA " nói chung ĐỦ ĐIỀU KIỆN ĐỂ PHÁT SINH TUỆ GIÁC - đủ điều kiện để uống nước chứ chưa uống nước THẾ LÀ VẪN CHƯA BIẾT MÁT NHƯ THẾ NÀO.
( cón tiếp bài 5 Tu Tuệ ).
