Duyên Khởi Bài 6.- Vô Sanh

"Nguyên lý Sanh khởi" của vạn Pháp là: Chư Pháp Duyên Sanh. Nghĩa là Tất cả các Pháp đều Duyên Sanh.- Nếu có thể tư duy sâu, thì chúng ta thấy rằng: Cái nguyên nhân để "sanh" ra các Pháp cũng là Duyên sanh, nghĩa là cũng nương gá vào cái khác để thấy có sanh khởi. Truy cùng đuổi tận cái nguyên nhân đầu tiên để sanh Pháp là KHÔNG CÓ,

+ Kinh Hoa Nghiêm gọi tính chất này là Trùng Trùng Duyên Khởi. Có thể khái quát Bản Thể (bản chất- Thực chất) của các Pháp là KHÔNG.

+ Trung Quán Luận. Tổ Long Thọ dạy:

.............Nhân duyên sở sanh pháp

Ngã thuyết tức thị không

Diệc danh vi giả danh

Diệc danh trung đạo nghĩa.

Nghĩa là:

..............Nhân duyên sanh các pháp

Ta nói tức là không

Cũng gọi là giả danh

Cũng gọi nghĩa Trung Đạo.

+ Không thể tìm ra "cái nguyên nhân đầu tiên" để sanh ra các Pháp. Tức Các Pháp không có nhân sanh, không nhân sanh, thì không quả sanh. Dẫn đến bản chất các Pháp.- SANH KHÔNG THẬT SANH, DIỆT KHÔNG THẬT DIỆT, CHỈ LÀ HIỆN TƯỢNG GIẢ DANH, BẢN THỂ LÀ KHÔNG.

Đại Trí Độ Luận, Lời tựa rằng:

Muôn sự muôn vật đều do sanh sanh mà được hình thành. Thế nhưng cội gốc của sanh sanh lại là vô sanh. Từ vô thi đến nay và mãi mãi về sau, tánh vô sanh ấy vẫn thường bất động. Do duyên khởi biến hóa mà giả danh có các sự các vật. Thật ra, tất cả các sự các vật đều là hư vọng, là không thật có, là vô tự tánh. Phàm phu do chìm đắm trong mê muội, mà khởi vọng chấp cho rằng các sự vật là thật có.

(hết trích)

+ Bản thể các Pháp là KHÔNG, nên biết KHÔNG thì vô sanh (Vì KHÔNG thì không cái gì sanh nó được. Không Diệt, vì không cái gì diệt KHÔNG được).-

+ Với Bản Thể Vô Sanh của TÁNH KHÔNG các Pháp. Bát Nhã Tâm Kinh viết "Xá lợi tử! Thị chư pháp không tướng. bất sanh bất diệt, bất cấu bất tịnh, bất tăng bất giảm. Thị cố không trung vô sắc, vô thọ tưởng hành thức. Vô nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý. Vô sắc thân hương vị xúc pháp. Vô nhãn giới, nãi chí vô ý thức giới."

Nghĩa là: Tất cả pháp Thật Tướng là KHÔNG TƯỚNG. đều tồn tại ý nghĩa “bất sanh bất diệt, bất cấu bất tịnh, bất tăng bất giảm.”.

Giống như không trung. Không trung không có sắc, thọ, tưởng, hành, thức.v.v... cho chí đến không có các giới tuyến , như ý thức giới. v.v..." (hết trích)

Lời giải:

"Thị chư pháp không tướng": tất cả các pháp - sự vật, hiện tượng, sinh vật... - trong cõi đời này tuy là có tướng nhưng thực chỉ là tướng không, mới nhìn có vẻ như có tướng mà nhìn kỹ, nhìn thấu đáo thì hóa ra "không" (rỗng) tướng vì nó không tự thân có, nó do duyên sinh, duyên hợp, tương tác mà thành như "ngũ uẩn" kia vẫn vốn là "không", vậy mà vẫn có ta, có cơ thể này, có đi đứng, có nói năng, buồn vui, sướng khổ. Có tất cả, mà là "rỗng", "rỗng" mà "lại có".

Cái mặt trời kia tưởng là nó quay mà nó không quay. Tưởng là nó có mọc (sinh) và có lặn (diệt) vậy mà nó cứ ở y đó, chẳng mọc mà cũng chẳng lặn. Khi nó lặn ở chỗ này thì ở chỗ kia người ta gọi nó mọc. Nói khác đi, nó ỳ một chỗ. Tưởng nó ỳ một chỗ mà nó lại quay trong thiên hà của nó. Tưởng nó vĩ đại, khổng lồ mà thật ra như hạt cát trong dãi thiên hà. Mà, ngày nay khoa học đã tìm thấy hàng trăm ngàn thiên hà, mỗi thiên hà có hàng tỷ ngôi sao như mặt trời "vĩ đại" của chúng ta. Mặt trăng kia cũng vậy. Chả có trăng non, trăng già, trăng đầy, trăng khuyết gì cả! Khi trái đất xoay - và trăng cũng xoay - thì trái đất che bớt một phần trăng đi, ta có bao nhiêu là hiện tượng: trăng lặn, trăng mọc, trăng đầy, trăng khuyết, nào sinh nào diệt, nào thêm nào bớt. Mà không có gì cả! Nó vậy đó. Ngay cả cái "trăng sáng vằng vặc" của nó cũng vậy. Cũng không tự nó. Rồi mây che, rồi mây bay đi. Mây cũng vậy, lang thang vô định, xây thành rồi tan biến rồi lại xây. Mây thành mưa. Mưa thành suối, sông hồ biển cả rồi lại bốc thành mây. Là những giọt nước. Giọt nước lại chỉ là H và O, những nguyên tử, xoắn xít, xoay trở thành đủ thứ. Thủy triều lên bên này là lúc thủy triều xuống bên kia. Ngọn sóng vươn lên, như có một số phận - rồi tan trong nước, lại vươn lên thành sóng, như không động, mà cũng không nghỉ, không có mà cũng không vắng. Một hòn sỏi, một hạt cát, vỡ tan đi thành bụi, rồi thành năng lượng mà năng lượng thì không có sinh ra và cũng chẳng mất đi. Ngàn năm trước, không phải là nhà vật lý, Phật cũng nói như vậy bằng trực giác. Một đóa hoa trên bàn viết đã được trồng từ mảnh đất đầy phân. Và đóa hoa thơm tho kia, chẳng mấy chút cũng đã lại trở thành phân. Nhưng đừng nhìn hoa mà chỉ thấy phân! Cũng đừng nhìn phân mà không thấy hoa. Vẫn như có "sắc tướng" mà chỉ là "không tướng", vẫn như có "thọ tướng", "tưởng tướng", "hành tướng", "thức tướng", mà thật ra chỉ là "không tướng".

... Sinh diệt là nỗi lo lớn nhất của kiếp người mà các hệ thống triết học không sao giải đáp được, chỉ có thể dùng "tuệ giác" để khẳng định "bất sinh bất diệt" - sinh và diệt là một - chỉ là một sự chuyển hóa năng lượng mà năng lượng thì luôn được bảo toàn - Nó vậy đó.

Đây là ý chỉ: BẢN CHẤT CÁC PHÁP DUYÊN KHỞI LÀ VÔ SANH.

Tất cả cảm xúc:

8Bạn, Nguyễn Ngọc Hùng và 6 người khác

Duyên Khởi.. Bài 5.- Động & Tịnh

Như bài kinh Bách Dụ nêu trên.- Đức Phật dạy: Vạn Pháp từ KHÔNG, từ TỊCH DIỆT (Tịnh) mà sanh ra.

+ KHÔNG. tức là Không Tự Tánh (Tánh Không). Tạo sao các Pháp không tự Tánh ? Vì các Pháp do nhân duyên sanh, phải tùy thuộc nhân duyên, nhân duyên còn thì các pháp còn, nhân duyên diệt thì các Pháp diệt, chúng phải biến chuyển theo qui luật Thành, trụ, Hoại, Không.- Nên bản chất chúng là KHÔNG TỰ TÁNH (Tánh Không- Vô Ngã). Tất cả cá pháp đều không tự tánh.- Nên nói các Pháp từ KHÔNG mà sanh ra.

KHÔNG TỰ TÁNH, CHÍNH LÀ CHÂN NHƯ ,LÀ TÂM. NHÀ PHẬT NÓI : TÂM SANH RA CÁC PHÁP (là chỗ này).

+ Trong Chơn Không (Tánh Không), tức là CHÂN NHƯ TÂM có 2 đặc tánh: TỊCH & CHIẾU (còn gọi là Động & Tịnh).- Chúng Sanh chỉ chấp lấy phần Chiếu (phần động) làm Ngã, làm cái Ta, là Linh Hồn v.v...nên cái Thể Toàn vẹn của Chân Như Tâm mất đi và bị thiếu khuyết (bất toàn vì chỉ có động mà thiếu Tịnh). Từ đó Tâm thành ra VỌNG TÂM. Vọng Tâm tức là Ý THỨC của con người.- Tánh của Ý Thức thì ĐỘNG, là CHIẾU. Còn cái Tánh của TRÍ là TỊNH, là TỊCH thì chúng sanh lại không biết, và chỉ sống bằng Vọng Tâm; Vọng tâm chỉ là biên kiến lêch lạc, sai lầm nên nhà Phật gọi là Vô Minh.

Vởi Ý này mà Tam Tổ Tăng Xáng dạy:

"Quy căn đắc Chỉ.- Tùy Chiếu thất tông"- Về Nguồn được Chỉ, theo Chiếu mất Tông.

Tổ Đạt Ma ở Ngộ Tánh Luận dạy:

"Chúng sanh chuyên ĐỘNG. Nhị Thừa chuyên TỊNH.- Rời hẳn Động và Tịnh là Đại tọa Thiền".

Mục tiêu của việc tu Thiền là đem Ý Thức về Chân Trí.- Gọi là Chuyển Thức thành TRÍ. tức là đem ĐỘNG về TỊNH. Phật gọi là NIẾT BÀN, Tổ gọi là TỊCH DIỆT.

Tất cả cảm xúc:

4Bạn và 3 người khác

Chúc Mừng Năm Mới

 

Duyên Khởi. bài 4 (tt)

 PDK. Bài 4 . Kinh Bách Dụ (tt)

Phạm Chí hỏi rằng:

"Con người nhờ vào gì để sống?"

Đức Phật bảo:

"Con người nhờ vào ngũ cốc để sống."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Ngũ cốc từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Ngũ cốc sanh ra từ bốn đại: đất, nước, gió, lửa."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Bốn đại từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Bốn đại sanh ra từ không."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Không từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Không sanh ra từ không chỗ có."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Không chỗ có từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Không chỗ có sanh ra từ tự nhiên."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Tự nhiên từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Tự nhiên sanh ra từ tịch diệt."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Tịch diệt từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Sao nay ông lại hỏi việc sâu xa như vậy? Tịch diệt là Pháp bất sanh bất tử."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Đức Phật đã đắc tịch diệt chưa?"

Đức Phật bảo:

"Ta vẫn chưa đạt đến tịch diệt."

"Nếu Ngài vẫn chưa đạt đến tịch diệt, thế thì làm sao Ngài biết được tịch diệt là thường lạc?"

Đức Phật hỏi rằng:

"Bây giờ Ta hỏi ông, chúng sanh ở thế gian là khổ hay vui?"

Phạm Chí đáp rằng:

"Chúng sanh rất khổ."

Đức Phật hỏi rằng:

"Làm sao ông biết họ khổ?"

Phạm Chí đáp rằng:

"Khi chúng sanh chết, tôi thấy họ chịu thống khổ khôn xiết. Do đó, tôi biết chết là khổ."

Đức Phật bảo:

"Tuy bây giờ ông chưa chết, nhưng ông cũng biết chết là khổ. Tương tự như vậy, vì Ta thấy mười phương chư Phật đều bất sanh bất tử, cho nên Ta biết tịch diệt là thường lạc."

Ngay lúc ấy, 500 vị Phạm Chí được tâm khai ý giải và xin thọ trì Năm Giới. Sau đó họ đều đắc Quả Dự Lưu.

...........................................Lời bàn ở đoạn kinh trên:

Phạm Chí hỏi rằng:

"Con người nhờ vào gì để sống?"

Đức Phật bảo:

"Con người nhờ vào ngũ cốc để sống."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Ngũ cốc từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Ngũ cốc sanh ra từ bốn đại: đất, nước, gió, lửa."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Bốn đại từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Bốn đại sanh ra từ không."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Không từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Không sanh ra từ không chỗ có."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Không chỗ có từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Không chỗ có sanh ra từ tự nhiên."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Tự nhiên từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Tự nhiên sanh ra từ tịch diệt."

Phạm Chí hỏi rằng:

"Tịch diệt từ đâu sanh ra?"

Đức Phật bảo:

"Sao nay ông lại hỏi việc sâu xa như vậy? Tịch diệt là Pháp bất sanh bất tử."

Đoạn kinh này chỉ ra Nhân Sanh Quan, nghĩa là Con người do đâu mà có.- Ở đây Phạm Chí cũng muốn thông qua cái bẩy của ngôn ngữ mà buộc Đức Phật phải công nhận: Con người do Thượng Đế sanh ra. Nhưng Đức Phật cũng chỉ rõ: Con người do Nhân Duyên Sanh.

Ở đoạn kinh này Đức Phật chỉ rõ: Con người do CHÂN KHÔNG, do TỊCH DIỆT (cũng là NIẾT BÀN ) sanh ra. Chân Không, Tịch Diệt, Niết Bàn v.v... là tên khác của Chân Như Tâm (chân Tâm).

* Tâm Chân Như có 2 trạng thái: 1. Bản Thể, thường tịch diệt, vắng lặng. 2. Hiện Tượng, thường khởi động, tùy duyên.- Ví như Biển sanh ra sóng.- Tâm Chân Như này mới thật là con người và do TÂM sanh ra.

Như bài kệ kinh hoa Nghiêm:

Nhược nhơn dục liễu tri

Tam thế nhứt thiết Phật

Ưng quán pháp giới tánh

Nhứt thiết duy tâm tạo.

Nghĩa là :

“Nếu ai muốn hiểu rõ được

về hết thảy các đức Phật trong ba đời quá khứ, hiện tại và tương lai,

thì nên quán xét tánh thật của các pháp trên thế gian này

tất cả đều là do tâm tạo thành.”

Như vậy Đức Phật chỉ rõ: Con người sở dĩ có là do Nhân Duyên Sanh. Hay con người là Pháp Duyên Khởi.

Tất cả cảm xúc:

6Bạn và 5 người khác